Ο γαλαξίας της Ψαριανής κουζίνας και το άστρο του «Aldebaran»!


Τα ηρωικά Ψαρά μας υποδέχθηκαν στη γαλήνια αγκαλιά τους, στον μικρό και μοναδικό οικισμό του νησιού, που κρατώντας την ανθρώπινη κλίμακά του, αποτελεί τόπο ιδανικό για ήρεμες και οικογενειακές διακοπές, έναν τόπο ιδανικό για περισυλλογή και απόλυτη χαλάρωση. Μόνο ο μεγάλος και ιστορικός ναός του Αγίου Νικολάου εντυπωσιάζει με το μέγεθός του, μαρτυρώντας αδιάψευστα το μεγαλείο και τις δόξες της προεπαναστατικής περιόδου, μαζί με λίγα αρχοντικά στην είσοδο του λιμανιού, καθώς και την εκκλησία του Χριστού. Το ιστορικό και πολύπαθο ύψωμα της Μαύρης Ράχης, στο νότιο άκρο της χερσονήσου του Παλαιοκάστρου, που περικλείει το λιμάνι από τη δυτική του πλευρά, εξακολουθεί να κατοπτεύει τα πάντα, τώρα πια όμως κι αυτό ακόμα «χαμογελά» στους επισκέπτες του νησιού, όπως και όλοι ανεξαιρέτως οι φιλόξενοι κάτοικοι των Ψαρών, που μας σκλάβωσαν κυριολεκτικά με την απροσποίητη ευγένεια και την καλοσυνάτη διάθεσή τους. Μας εντυπωσίασε, επίσης, η αύρα οργάνωσης, καθαριότητας και φροντίδας που αποπνέει το νησί, καθώς και μια αδιόρατη αίσθηση τελειότητας, με την έννοια του ότι κάθε πράγμα είναι εκεί που θα έπρεπε να είναι και κυρίως όπως θα έπρεπε να είναι, κάτι που δεν είναι πάντοτε αυτονόητο!

Το λιμανάκι των Ψαρών αποτελεί ασφαλές καταφύγιο του ντόπιου αλιευτικού στόλου, τα σκάφη του οποίου προμηθεύουν καθημερινά το νησί με τα φρεσκότατα καλούδια της θάλασσας.

Εξαιρετική είναι και η παραδοσιακή ψαριανή κουζίνα, όπου πρωταγωνιστούν τα θαλασσινά και οι αστακοί και μάλιστα σε πολύ καλές τιμές, μιας και το νησί αποτελεί έναν από τους μεγαλύτερους αστακότοπους στην Ελλάδα. Εμείς πήραμε μία αρκετά ολοκληρωμένη γεύση της ψαριανής κουζίνας -την οποία και θα προσπαθήσουμε να σας μεταφέρουμε-, μέσα από το Aldebaran, ένα από τα καλύτερα εστιατόρια του νησιού, του οποίου το ποιητικό όνομα αποτελεί την ιδιαίτερη ονομασία, προερχόμενη από τους Άραβες, του αστέρα α΄, στον αστερισμό του Ταύρου! Εγώ λοιπόν, ως γνήσιος Ταύρος, δεν θα μπορούσα παρά να λατρέψω τον συγκεκριμένα χώρο και όχι μόνο για τις εξαιρετικές γεύσεις του!

Το Aldebaran αποτελεί έναν all day χώρο, όπου μπορεί κανείς να ξεκινήσει τη μέρα του με καφεδάκι και πρωινό…

…και να συνεχίσει ως το βράδυ με φαγητό και αργότερα ποτό. Κατά τη γνώμη μου η καλύτερη ώρα του είναι όταν το σούρουπο πέφτει και το νησί ντύνεται στα χρυσά, όπως και το ίδιο το Altebaran!

Στην εισαγωγή της πολύ ενδιαφέρουσας έκδοσης «Συνταγές Ψαριανής Παράδοσης», που εκδόθηκε το 2009 από τον δραστήριο Μορφωτικό και Εξωραϊστικό Σύλλογο Ψαρών «Κωνσταντίνος Κανάρης», διαβάζουμε, μεταξύ άλλων: «Θα έλεγε κανείς ότι η ψαριανή κουζίνα μοιάζει με την ιστορία των Ψαρών. Με τα αγνά υλικά που παράγονται στην δική μας γη, μόνο και μόνο με αυτά, δημιουργούνται χορταστικά αποτελέσματα, που κερδίζουν τον καλεσμένο, με τα ασυνήθιστα καυτερά μα εξαιρετικά και περιποιημένα πιάτα …»μπουρλότα»! Σαν και τότε, που οι Ψαριανοί, έτοιμοι ναυτικοί και εμπειροπόλεμοι, με τα μικρά γρήγορα πυρπολικά πλοία, που κατασκεύαζαν οι ίδιοι, δαμάζοντας τη θάλασσα στο γόνατο, με την ευφυΐα, τη γενναιότητα και τη μεγαλοψυχία τους, χάριζαν απλόχερα στην Ελλάδα στιγμές μεγάλης δόξας, αποτελώντας τη ναυτική εμπροσθοφυλακή του Ελληνικού Έθνους».

Οι νοικοκυρές, αλλά και οι ταβέρνες των Ψαρών μαγειρεύουν τον αστακό με κάθε πιθανό τρόπο, μεταξύ των οποίων και με σκορδαλιά, μια τοπική συνταγή που δεν απαντάται πουθενά αλλού. Ωστόσο, τα Ψαρά φημίζονται για τις ξακουστές ψαριανές αστακομακαρονάδες τους και αυτή είναι η δική μας…

…μαγειρεμένη με μεράκι και αγάπη από την μαγείρισσα και ιδιοκτήτρια του Altebaran, την χρυσοχέρα κυρία Τζένη.

Τα Ψαρά, κατοικήθηκαν στους νεώτερους χρόνους από πληθυσμούς προερχόμενους από τις γειτονικές τους περιοχές της Μαγνησίας και της Θεσσαλίας γενικότερα, οι οποίοι, προκειμένου να μπορέσουν να επιβιώσουν, εξελίχθηκαν σε δεινούς ναυτικούς, με αποτέλεσμα να μεταφέρουν στην ιδιαίτερη πατρίδα τους επιρροές από τόπους λιγότερο ή περισσότερο μακρινούς, τα ίχνη των οποίων παραμένουν ως σήμερα ορατά όχι μόνο στην ψαριανή κουζίνα, αλλά και στην γλώσσα, στα ήθη και τα έθιμα του τόπου. Το μικρό νησάκι προσφέρει στους κατοίκους του πολλά και διαφορετικά προϊόντα, τα οποία είτε καλλιεργούνται ή εκτρέφονται στη γη του, είτε κολυμπούν στις θάλασσές του, είτε ακόμα πετούν στους ουρανούς του. Όλα αυτά, με γνώση, αγάπη για την οικογένειά τους και προπαντός με γνώμονα την οικονομία που δεν αφήνει απολύτως τίποτα να πάει χαμένο, οι ψαριανές νοικοκυρές τα μετέτρεψαν σε νόστιμα και υγιεινά πιάτα, αφάνταστης ποικιλίας και πρωτοτυπίας, πολλά εκ των οποίων δεν εντοπίζονται σε καμία άλλη περιοχή. Χαρακτηριστικά παραδείγματα η ψαριανή ψαρόσουπα με ντομάτα και ρύζι ή ντόπιο τραχανά και ο αστακός σκορδαλιά.

Αποκορύφωμα της ψαριανής κουζίνας το ντόπιο κατσικάκι στο φούρνο! Κρέας ολοτρύφερο, χωρίς την παραμικρή ενοχλητική μυρωδιά, από ένα ζώο που ως και την προηγούμενη μέρα έβοσκε αμέριμνο στην ψαριανή γη! Kαι μια παρατήρηση: πρώτη φορά η πραγματικά τεράστια μερίδα μου περιελάμβανε περισσότερο κρέας απ’ ότι πατάτες! Οι Ψαριανοί ξέρουν πραγματικά να είναι φιλόξενοι και σωστοί επαγγελματίες, αντιμετωπίζοντας τους επισκέπτες τους ως φίλους του νησιού και όχι ως «πορτοφόλια»!

Εκατοντάδες κατσίκια βόσκουν ελεύθερα στην ψαριανή γη, τρεφόμενα με την περιορισμένη βλάστηση, που τα κάνει όμως να είναι απερίγραπτα νόστιμα! Από τα ζώα αυτά παράγεται το γάλα, που αποτελεί την πρώτη ύλη για την δημιουργία των εξαιρετικά νόστιμων ντόπιων τυριών, όπως το τουλουμοτύρι, ένα τοπικό είδος τυριού-κρέμας.

Φυσικά, τα τυριά αυτά γίνονται με τη σειρά τους οι πρωταγωνιστές σε ένα σωρό ντόπιες συνταγές, όπως το ανεβατό μπουρέκι -ένα είδος αλμυρού κέικ- ή η «γριά» της φωτογραφίας μας, η ψαριανή στριφτή τυρόπιτα με ντόπιο τυράκι…

…που αποτελεί ένα είδος κεφαλοτυριού και είναι πεντανόστιμο!

Το ίδιο αυτό σκληρό τυρί το απολαύσαμε και σε υπέροχο σαγανάκι…

…αλλά και ως γέμιση στα κρατσανιστά μπουρέκια με φύλλο, δια χειρός πάντα της κυρίας Τζένης, η οποία πραγματικά θέλησε να μας αποκαλύψει ολόκληρο τον γαλαξία των ψαριανών συνταγών!

Βεβαίως, στο Altebaran μπορεί κανείς, εκτός από την ψαριανή κουζίνα, να δοκιμάσει και πιάτα της ώρας, πάντοτε από ντόπια και εξαιρετικά καλοψημένα κρεατικά, όπως η πανσέτα…

…και η χοιρινή μπριζόλα, που συνοδεύονται με φρεσκοτηγανισμένες σπιτικές πατατούλες.

Όλα τα προαναφερθέντα κρεατικά, όπως και η χοιρινή τηγανιά…

…συνοδεύονται ιδανικά με ντόπια σαλατικά, όπως τα τρυφερά και χωρίς ίχνος ίνας αμπελοφάσολα…

…ή η πλούσια χωριάτικη σαλάτα με πολλά ντόπια λαχανικά.

Στο σημείο αυτό δεν θα μπορούσα να μην αναφερθώ στις πεντανόστιμες ντοματούλες, που με μεγάλη εγκαρδιότητα και αμετάπιστη θα έλεγα επιμονή μας κέρασαν οι ευγενικές Ψαριανές, κατά τη διάρκεια μιας από τις βόλτες μας στο χωριό των Ψαρών. Ήταν τόσο γλυκές και νόστιμες, που τις καταναλώσαμε σκέτες, σαν φρούτο!

Τα κουφωτά -λόγω του σχήματός τους- χειροποίητα μακαρόνια είναι ένα ακόμα διάσημο πιάτο της ψαριανής κουζίνας, που ετοίμασε για χάρη μας η κυρία Τζένη και μάλιστα χωρίς να το ξέρουμε, για να μην την εμποδίσουμε! Με σάλτσα φρέσκιας καλοκαιρινής ντομάτας αποτελούν το τέλειο πιάτο για όλους ανεξαιρέτως τους λάτρεις των ζυμαρικών. Άλλα είδη χειροποίητων ντόπιων ζυμαρικών είναι επίσης τα μπιζελάκια -μικροί ζυμαρένιοι κύβοι-, ο φιδές, το μάτσι -ζυμαρικά κομμένα σε λεπτές λωρίδες-, αλλά και τα σκουληκάκια, που όπως μαρτυρά και το όνομά τους έχουν σχήμα που θυμίζει σπαγγέτι.

Πολλά είναι τα πιάτα της ψαριανής κουζίνας που αλιεύσαμε από το βιβλίο «Συνταγές Ψαριανής Παράδοσης», το οποίο μας δώρισε η Μαργαρίτα Κούτικα, Πρόεδρος του Μορφωτικού και Εξωραϊστικού Συλλόγου Ψαρών «Κωνσταντίνος Κανάρης», την οποία και ευχαριστούμε θερμά. Το μαύρο πιλάφι με σουπιά, οι γεμιστές πέρδικες, αλλά και το γεμιστό κατσικάκι ή αρνάκι, που αποτελεί ένα από τα πλέον εμβληματικά πιάτα του νησιού. Το αυγό καλαμαράτο -ένα είδος ομελέτας τυλιγμένης σε σχήμα που θυμίζει καλαμαράκι-, αλλά και η αυγόσουπα, η τραχανόσουπα, η βουτυρόσουπα, η νερόσουπα, η ταραμόσουπα, η λαδόσουπα και τα πατσαλίκια, είδος σούπας με εντόσθια, ποδαράκια και κεφαλάκια αρνίσια ή κατσικίσια. Ελπίζουμε ότι θα τα δοκιμάσουμε στην επόμενη επίσκεψή μας στο νησί!

Πλούσιος όμως είναι και ο γλυκόκοσμος των Ψαρών, όπου βεβαίως τον πρωταγωνιστικό ρόλο παίζει το θυμαρίσιο μέλι του νησιού, που θεωρείται -και είναι- εξαιρετικής ποιότητας και γεύσης! Τρυγιέται μόνο μια φορά το χρόνο (κάθε Αύγουστο) και συμπεριλαμβάνεται στα καλύτερα και ποιοτικότερα μέλια της Ελλάδας.

Πολλά και τα γλυκά κουταλιού, όπως σε ολόκληρη την νησιωτική Ελλάδα. Εδώ το αρωματικό τριαντάφυλλο…

…κυδώνι με μπόλικο αμυγδαλάκι…

…και το απαραίτητο γλυκό σταφύλι.

Το μέλι των Ψαρών πρωταγωνιστεί με τη νοστιμιά του σε πάμπολλα τοπικά γλυκά, όπως τα φουσκιά -οι τοπικοί λουκουμάδες-, οι σβίγκοι, οι δίπλες, τα γλυκά τηγανητά μυζηθρομπούρεκα, που σιροπιάζονται στο μέλι,  ή η γλυκιά κολοκυθόπιτα με κίτρινο κολοκύθι, που περιχύνεται με σιρόπι μελιού και ζάχαρης. Τέλος, δεν θα πρέπει να φύγετε από τα Ψαρά χωρίς να δοκιμάσετε το περίφημο «άσπρο» γλυκό ή αλλιώς, γλυκό του γάμου! Παρασκευάζεται από αλεσμένη ψίχα αμύγδαλου και πικραμύγδαλου, που δουλεύεται με πυκνό σιρόπι ζάχαρης έως ότου αποκτήσει την υφή του γνωστού γλυκού υποβρύχιου. Λόγω του χρώματος, της νοστιμιάς, αλλά και της πρώτης ύλης του -πάντα το αμύγδαλο πρωταγωνιστεί στα «καλά» γλυκά, όπως τα κάθε είδους νησιώτικα αμυγδαλωτά, ακόμα και στα  γαμήλια κεράσματα, όπως στο περίφημο κουφέτο της Ανάφης και της Σαντορίνης- αποτελεί το κατεξοχήν κέρασμα του ψαριανού γάμου, μαζί με τα ντόπια αμυγδαλωτά, σερβιρισμένα πάντοτε με ένα ποτήρι δροσερής σουμάδας, πάλι με βάση το αμύγδαλο.

Άσπρο γλυκό και σουμάδα!

Τα μελίσσια του νησιού είναι απλωμένα σε όλες τις εξοχές των Ψαρών, στολίζοντας το τοπίο με τα χρώματα και την ζωντάνια των πληθυσμών τους…

…που βρίσκουν τροφή στο ευωδιαστό θυμάρι, ένα από τα ελάχιστα φυτά που αφθονούν στην ψαριανή γη.

Ένας άρτος είναι κάτι που απαντάται σε ολόκληρη την Ελλάδα, στους εσπερινούς σε κάθε εκκλησία και ξωκλήσι της επικράτειας, στα Ψαρά όμως, ακόμα και αυτό το απλό αρτοπαρασκεύασμα έχει την δική του μοναδική, γευστική ταυτότητα, την οποία οφείλει στο νερό του ζυμαριού του, που είναι προσεκτικά αρωματισμένο με βασιλικό, κανέλα, γαρύφαλλο και δάφνη. Τα αρωματικά βράζουν στο νερό, το οποίο στη συνέχεια σουρώνεται και προστίθεται στο ζυμάρι του άρτου, μαζί με το αλεύρι, την ζάχαρη και το λαδάκι.

Τα γεμάτα ντόπιες λιχουδιές τραπέζια του Altebaran, μας περιμένουν για μια ψαριανή γευσιγνωσία.

Το Altebaran βρίσκεται ακριβώς δίπλα στη θάλασσα προσφέροντας στους πελάτες του όμορφες εικόνες, κυριολεκτικά στο πιάτο τους, κάθε ώρα της ημέρας ή της νύχτας.

Μιας όμως και αναφερθήκαμε στην έννοια του ονόματος του εστιατορίου, ας πούμε και δύο λόγια παραπάνω. Αλ(ν)τεμπαράν, λοιπόν, ή αλλιώς Λαμπαδίας, Alpha Tauri ή Νότιος Οφθαλμός του Ταύρου…

…δεν είναι παρά το φωτεινότερο αστέρι του αστερισμού του Ταύρου. Αλντεμπαράν στα αραβικά σημαίνει συγκεκριμένα «το άστρο που ακολουθεί»…

…ενώ κατά τους Άραβες αστρονόμους ο Αλντεμπαράν (η λέξη εναλλακτικά σημαίνει και «ξελογιασμένος») «ακολουθεί» σαν μαγεμένος τις Πλειάδες, αστρικό σμήνος του ιδίου αστερισμού, στη νυκτερινή τους διαδρομή!

Μαγεμένοι το ίδιο κι εμείς από την ομορφιά της Ψαριανής γαλήνιας νύχτας!

Κλείνουμε την σύντομη αυτή περιήγηση στα γευστικά μονοπάτια της ψαριανής κουζίνας με μια πανοραμική εικόνα του λιμανιού του νησιού…

…και με το πορτραίτο αυτού του νεογέννητου γατούλη, που κυριολεκτικά ερωτευτήκαμε…

…όταν συναντηθήκαμε στη διάρκεια μιας βόλτας στα γραφικά δρομάκια του χωριού, με ένα παγωμένο καφεδάκι στο χέρι, πάντα από το Altebaran!

Copyright ©Katerina Marinaki. All Rights Reserverd. ΑΠΑΓΟΡΕΥΕΤΑΙ η αναδημοσίευση, η αναπαραγωγή, ολική, μερική ή περιληπτική του περιεχομένου του παρόντος web site με οποιονδήποτε τρόπο, χωρίς προηγούμενη γραπτή άδεια της κατόχου του Κατερίνας Μαρινάκη. Νόμος 2121/1993 και κανόνες Διεθνούς Δικαίου που ισχύουν στην Ελλάδα.

Κατηγορίες:Gastronomy, Greece, Greek Islands, RestaurantsΕτικέτες: , , ,

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

Αρέσει σε %d bloggers: