Άγιος Γεώργιος Συκούσης, το μεσαιωνικό χωριό-στολίδι της Κεντρικής Χίου


Ο Άγιος Γεώργιος Συκούσης ή Άη-Γιώργης, αυτό το πανέμορφο μεσαιωνικό χωριό, αποτελεί ένα από τα Μαστιχοχώρια της Χίου, το οποίο οι Αγιωργούσοι -όπως ονομάζονται οι κάτοικοί του σύμφωνα με το τοπικό γλωσσικό ιδίωμα-, έχουν καταστήσει ένα από τα πιο εύπορα χωριά της μυροβόλου Χίου χάρη στην ακαταπόνητη εργατικότητά τους, ασχολούμενοι κυρίως με τη γεωργία και το εμπόριο, ενώ και το επάγγελμα του ναυτικού δεν είναι καθόλου σπάνιο. Το χωριό βρίσκεται κρεμασμένο στο «φρύδι» της κεντρικής οροσειράς του νησιού, ανάμεσα στις κορυφές Κακή Ράχη, Προφήτης Ηλίας και Παγόβουνο, απολαμβάνοντας εκ της θέσεώς του μια μαγευτική θέα προς τον Κάμπο της Χίου, τη θάλασσα του Αιγαίου και τα παράλια της Μικράς Ασίας.

Ο Άγιος Γεώργιος Συκούσης εντυπωσιάζει με την ομορφιά του απ’ όποια πλευρά κι αν τον προσεγγίσεις…
…απ’ όποια οπτική γωνιά κι αν τον φωτογραφίσεις, είτε προσερχόμενος προς το χωριό…
…είτε και από τα σημεία εντυπωσιακής θέας, που βρίσκονται εντός του οικισμού, όπως εδώ από την περιοχή των Μύλων…
…ή από το προαύλιο του Ι.Ν. του Αγίου Νικολάου.

Το χωριό πήρε το όνομά του από το παλαιό Μοναστήρι, που λειτουργούσε εδώ προς τιμήν του Αγίου Γεωργίου του Τροπαιοφόρου. Ο προσδιορισμός «Συκούσης» πιστεύεται ότι προήλθε από την ονομασία «Συκούς» αρχαιότερου οικισμού, που προϋπήρχε στην ίδια τοποθεσία, από τον οποίο όμως δεν σώζεται πλέον τίποτα. Η κοινότητα ιδρύθηκε το 1518 από τον  μοναχό Σωφρόνιο Σέψη, ο οποίος οργάνωσε τους πρώτους κατοίκους γύρω από το εγκαταλελειμμένο μοναστήρι του Αγίου Γεωργίου. Η εκκλησία, που ανάγεται στον 11ο 12ο, αιώνα πιστεύεται ότι αποτελεί πιστό αντίγραφο της Νέας Μονής και παρά το γεγονός ότι έχει υποστεί πολλές ανακαινίσεις, ακόμη διατηρεί την αίγλη του παρελθόντος. Από το παλαιό μοναστήρι σώζονται ο ναός του Αγίου Γεωργίου, ο Σταυρός και ο Πύργος. Το χωριό, που απέχει από την πόλη της Χίου 11,5 χλμ., συναποτελείται από μικρές γειτονιές με όμορφα ονόματα, όπως η Κάτω Γειτονιά, ο Γύρος, ο Περίγυρος, ο Περίαυλος, η Πατηματιά, ο Λιβαδόρκης, «του Μπου», οι Πρίνοι, ο Σταυρός, η Μέση (=το κέντρο του χωριού ή η κεντρική οδός).

Το 20 μέτρων ύψους επιβλητικό καμπαναριό του Αγίου Παντελεήμονα είναι ορατό σχεδόν από παντού και αποτελείται από 5 ορόφους κατασκευασμένους από πελεκημένη μαρμαρόπετρα. Εκτός από τις καμπάνες το κωδωνοστάσιο φιλοξενεί επίσης το ρολόι και αλεξικέραυνο.
Ο Αγιωργούσης δάσκαλος και συγγραφέας Παντελής Αν. Mαυρογιώργης γράφει στο βιβλίο του «Το χωριό Άγιος Γεώργιος Συκούσης«: «O ναός του Αγίου Γεωργίου είναι, ας πούμε, ο καθεδρικός ναός του χωριού. Εκεί στεφανώνονται καά την τέλεση του γάμου τους όλοι και εκεί ψάλλεται η εξόδιος για τον καθένα τελετή, καθώς και το σαραντάμερο μνημόσυνό του».
Ο ίδιος συγγραφέας σημειώνει ότι το εξωτερικό του ναού κοσμείται με γεωμετρικές διακοσμήσεις από ρόμβους, κύκλους και τοξωτές θυρίδες…
…ενώ το εντυπωσιακό «εικονοστάσιο είναι κατασκευασμένο από ξύλο καρυδιάς και από πάνω μέχρι κάτω σκαλισμένο με σκηνές από την Παλαιά και Νέα Διαθήκη, που τις περιβάλλουν φυτικές διακοσμήσεις, φύλλα αμπέλου με σταφύλια, ρόδια, απίδια, κυδώνια κ.λπ.».
Η σημερινή όψη του ναού οφείλεται κυρίως στην δεύτερη ανακαίνισή του, η οποία κατέστη απαραίτητη μετά την πυρπόλησή του από τους Τούρκους, το 1822…
…ενώ μία πρώτη μετασκευή του τοποθετείται κάπου στον 18ο αιώνα.
Το Ηρώον του χωριού στον περίβολο του ναού του Αγίου Γεωργίου Συκούση.

Πολλοί Αγιωργούσοι έχουν μεταναστεύσει στην Αυστραλία και ακόμα περισσότεροι στην Αμερική, οι περισσότεροι όμως επιστρέφουν κάθε καλοκαίρι στον γενέθλιο τόπο τους, του οποίου οι κάτοικοι ανέρχονται σε 850 περίπου, ενώ πριν την Κατοχή ξεπερνούσαν τις 2.000. Λειτουργεί Δημοτικό Σχολείο με 50 περίπου μαθητές, Συνεταιρισμός Μαστιχοπαραγωγών -από το 1938-, ενώ υπάρχει επίσης Μορφωτικός και Αθλητικός Σύλλογος -Ατρόμητος Αγίου Γεωργίου Συκούση-, που ιδρύθηκε το 1969. Τοπικά προϊόντα του Άη-Γιώργη, εκτός από την μοναδική μαστίχα, είναι επίσης το ελαιόλαδο και τα αμύγδαλα, τα σύκα, η σούμα και οι παστελαριές, το μέλι και το παστέλι, ενώ διάσημα έχουν γίνει πλέον τα προϊόντα από τα μυρωδάτα τριαντάφυλλα που ευρέως καλλιεργούνται στην περιοχή, όπως το αρωματικό γλυκό κουταλιού και το μεθυστικό λικέρ.

Το εκκλησάκι της Αγίας Μαρκέλλης Παρθενομάρτυρος Χιοπολίτιδος, στην περιοχή των Μύλων…
…γιορτάζει κάθε χρόνο στις 22 Ιουλίου, ημερομηνία κατά την οποία μαρτύρησε η Αγία στα χέρια του πατέρα της.
Η θέα από εδώ είναι πραγματικά συγκλονιστική και κάλλιστα ολόκληρο το χωριό θα μπορούσε να χαρακτηρισθεί ως μπαλκόνι της Χίου.
Την ίδια ανεμπόδιστη θέα απολαμβάνει και η εκκλησία του Αγίου Νικολάου, χτισμένη σε ύψωμα στην ανατολική πλευρά του χωριού, η οποία ανοικοδομήθηκε το 1864, στην θέση προγενέστερου ναού κατασκευασμένου πριν το 1740.
Στα αξιοθέατα του χωριού συγκαταλέγεται η Πέτρα του Αγίου Γεωργίου -σε πρώτο πλάνο-, επί της οποίας διακρίνονται οι πατημασιές του αλόγου του Αγίου, ο οποίος, σύμφωνα με την τοπική παράδοση, ζούσε στο χωριό και μάλιστα κατά τη διάρκεια της νύχτας οι Αγιωργούσοι άκουγαν τα ποδοβολητά του αλόγου του.
Δίπλα ακριβώς στην Πέτρα του Αγίου Γεωργίου η πλατεία του Μπου, το σημείο όπου χτυπά η καρδιά του χωριού και -ιδιαίτερα κατά την καλοκαιρινή περίοδο- πραγματοποιούνται πλήθος κοινωνικών και καλλιτεχνικών εκδηλώσεων.
Τοπόσημο του χωριού αποτελεί και ο Σταυρός, όπως αποκαλούν οι Αγιωργούσοι τον Πυλώνα του παλαιού μοναστηριού. Πρόκειται στην πραγματικότητα για αυτοτελές πέτρινο κτίσμα σε σχήμα αψίδας, με διαστάσεις 5,30 μ. μήκος και 10,50 μ. ύψος, κάτω από την οποία σχηματιζόταν η είσοδος της Μονής.
Ο συγγραφέας Παντελής Αν. Mαυρογιώργης, του οποίου το τρίτομο έργο αποτελεί πραγματικό θησαυρό για την ιστορία, τον πολιτισμό και την παράδοση του Αγίου Γεωργίου Συκούση, γράφει: «Στην εξελιγμένη μορφή του διώροφου σπιτιού η σκάλα οδηγούσε σ’ έναν εξώστη, το λεγόμενο πουντί, λιακωτό ή ξάτο. Πίσω ή στο πλάι του εξώστη ήταν κτισμένα ένα – δυό δωμάτια. Αυτό ήταν το «καλό σπίτι», όπου δέχονταν και κοίμιζαν τους ξένους».
Η βόλτα στα γραφικά δρομάκια του χωριού, με τις καμάρες και τα πετρόχτιστα σπίτια…
…είναι ένα από τα πράγματα που επιβάλλεται να κάνει ο κάθε επισκέπτης του…
…αν θέλει πραγματικά να γνωρίσει την ψυχή του τόπου…
…και να «μυρίσει» το άρωμα της πλούσιας ιστορίας του!
Η φρουριακή δομή του χωριού και τα κατασκευασμένα με την τεχνική της ξερολιθιάς σπίτια…
…που είναι είτε απλά μονόσπιτα είτε πιο ευρύχωρα δίπατα, αποτελούν από μόνα τους αξιοθέατα σε κάθε βήμα του επισκέπτη.
Ένας από τους ανεμόμυλους του χωριού.
Η εκκλησία της Παναγιάς στο Νότσω (Έσω) Κήπο και δίπλα της η καμάρα με το υπόστεγο της Πάνω Βρύσης, όπου έπλεναν οι Αγιωργούσαινες την μπουγάδα τους.
Η εκκλησία, που γιορτάζει στις 15 Αυγούστου, θεωρείται ότι ανήκε σε καθολικούς Γενοβέζους, που κυριάρχησαν στο νησί την περίοδο 1346 – 1566…
…και η γύρω του περιοχή είναι γεμάτη «με δροσιές, νερά και δέντρα», όπως σημειώνει ο συγγραφέας Παντελής Αν. Μαυρογιώργης. Ο αξιαγάπητος Δημήτρης Κύλης, μαζί με την γλυκύτατη σύζυγό του Δέσποινα, φροντίζουν καθημερινά και ακούραστα τα δέντρα, τα φυτά και γενικότερα την συντήρηση του ναού και του περιβάλλοντος χώρου.
Οι Γενοβέζοι ήταν προφανώς και ιδιοκτήτες των κτημάτων της περιοχής, εντός των οποίων εντοπίζονται μέχρι και σήμερα ερειπωμένοι γενοβέζικοι πύργοι.
To γραφικό εξωκλήσι της Μεταμορφώσεως του Σωτήρος, που γιορτάζει στις 6 Αυγούστου.
Κορωνίδα της Αγιωργούσικης ενδυμασίας αποτελεί η μοναδική νυφική φορεσιά από την προσωπική συλλογή της Μαρίας Ψύλλου, την οποία και ευχαριστούμε που μας επέτρεψε να την θαυμάσουμε από κοντά.
Αποχαιρετούμε τον Άγιο Γεώργιο Συκούση με μια όμορφη ανατολή…
…και μια κουταλιά ευωδιαστό γλυκό τριαντάφυλλο, από την τοπική παραγωγή, που κάθε Μάιο κάνει το χωριό να μοσχοβολά ολόκληρο, σαν ολάνθιστο ρόδο.
Για την ευγενική πρόσκληση, την ζεστή φιλοξενία και την πλήρη ξενάγηση στον Άγιο Γεώργιο Συκούση, ευχαριστούμε θερμά την οικογένεια του δραστήριου επιχειρηματία Νίκου Κύλη -ιδιοκτήτη του Οβελιστηρίου – Ψησταριάς «Πλατεία Μπου», ο οποίος έχει κατά κυριολεξία πάρει «επ’ ώμου» την προσπάθεια ανάδειξης του πανέμορφου χωριού του και των τοπικών του ιδιαιτεροτήτων και προϊόντων, μπροστάρης στην παραγωγή των οποίων τίθεται και ο ίδιος, όπως συμβαίνει με τους πανέμορφους τριανταφυλλεώνες του, που αποτελούν μια ψηφίδα μόνο στο μοσχοβολιστό λουλουδένιο παζλ του μαγιάτικου Άη-Γιώργη Συκούση.

Copyright ©Katerina Marinaki. All Rights Reserverd.
ΑΠΑΓΟΡΕΥΕΤΑΙ η αναδημοσίευση, η αναπαραγωγή, ολική, μερική ή περιληπτική του περιεχομένου του παρόντος web site με οποιονδήποτε τρόπο, χωρίς προηγούμενη γραπτή άδεια της κατόχου του Κατερίνας Μαρινάκη. Νόμος 2121/1993 και κανόνες Διεθνούς Δικαίου που ισχύουν στην Ελλάδα.

Κατηγορίες:Destinations, Greece, Greek IslandsΕτικέτες: , , , , , ,

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για την εξάλειψη των ανεπιθύμητων σχολίων. Μάθετε πως επεξεργάζονται τα δεδομένα των σχολίων σας.

Αρέσει σε %d bloggers: