Η Σίφνος ανήκει στο σύμπλεγμα των Δυτικών Κυκλάδων και είναι διάσημη όχι μόνο για το εξαίρετο φυσικό κάλλος της, αλλά και για την πνευματικότητα, την φιλοξενία και την ευγένεια των περίπου 2.500 κατοίκων της, οι οποίοι ασχολούνται με την γεωργία, την κτηνοτροφία, την αλιεία, κυρίως όμως με την αγγειοπλαστική, την εμπορική ναυτιλία και τον τουρισμό. Ως δημοφιλής τόπος παραθερισμού η Σίφνος, το θησαυροφυλάκιο της πολιτιστικής και ιστορικής κληρονομιάς των Κυκλάδων, υπερηφανεύεται -και δίκαια- για τους 57 αρχαίους πύργους, τους κάτασπρους παραδοσιακούς οικισμούς της, τις πολυάριθμες και γραφικές εκκλησίες της με τα αντίστοιχα παραδοσιακά και περιώνυμα πανηγύρια τους, τα ιστορικά μοναστήρια της, τους περίτεχνους περιστεριώνες της και τις πολυσύχναστες ή κρυφές παραλίες της, που στολίζουν με τρόπο μοναδικό τα 74 τ.χλμ. της έκτασής της.

Παράλληλα, αξιόλογη είναι διαχρονικά η συμβολή των Σιφνίων στις επιστήμες, τις τέχνες και τα γράμματα. Έχει γραφεί χαρακτηριστικά, ότι «αν στην αρχαιότητα ο πλούτος της Σίφνου μετριόταν σε χρυσό και άργυρο, τους δύο τελευταίους αιώνες μετριέται σε πνευματικό πλούτο». Ας μην ξεχνάμε, άλλωστε, ότι είναι πατρίδα των Αριστομένη Προβελέγγιου, Αντώνη Πρόκου, Στέλιου Σπεράντσα, Ιωάννη Γρυπάρη, Νικολάου Χρυσόγελου και πολλών άλλων επιφανών προσωπικοτήτων. Τέλος, η Σίφνος παραμένει πιστή στις παραδόσεις της και διατηρεί τα έθιμά της, όπως του πανηγυρά, του χορού του κυρ-Βοριά, του λωλοπανήγυρου και τόσων άλλων που την καθιστούν μοναδικά αυθεντική.

Το νησί κατοικήθηκε ήδη από τους Προϊστορικούς χρόνους και κατά την αρχαιότητα υπήρξε ένα από τα πλουσιότερα νησιά των Κυκλάδων, κυρίως χάρη στα μεταλλεία χρυσού και αργύρου που διέθετε. Πασίγνωστος είναι άλλωστε και ο αφιερωμένος στον Απόλλωνα «Θησαυρός των Σιφνίων», στους Δελφούς. Η αρχαία πόλη της Σίφνου εντοπίζεται στην περιοχή της ακρόπολης του Κάστρου, η οποία κατοικήθηκε καθ’ όλη τη διάρκεια της Εποχής του Χαλκού, ενώ κατά την Μυκηναϊκή περίοδο ιδρύθηκε και η ακρόπολη του Αγίου Ανδρέα. Γύρω στο 1.000 π.Χ. Ίωνες από την Αττική έφθασαν στο νησί, το οποίο αργότερα αποτέλεσε μέλος της Α΄ και Β΄ Αθηναϊκής Συμμαχίας.
Η Σίφνος γνώρισε πολλούς κατακτητές πριν πέσει τελικά στα χέρια των Τούρκων, οι οποίοι παρ’ όλα αυτά δεν την εμπόδισαν να γνωρίσει μία από τις λαμπρότερες περιόδους οικονομικής και πνευματικής ανάπτυξης, ενώ οι Σίφνιοι συμμετείχαν με όλες τους τις δυνάμεις στον Αγώνα για την απελευθέρωση του 1821.

Οι Καμάρες αποτελούν το μεγαλύτερο παράλιο χωριό και κύριο λιμάνι του νησιού, ήδη από τα τέλη του 19ου αιώνα. Η Απολλωνία ή Σταυρί, πρωτεύουσα της Σίφνου από το 1836, καταλαμβάνει το κέντρο του νησιού και είναι χτισμένη αμφιθεατρικά πάνω σε τρεις λόφους, ενώ ο Αρτεμώνας, με αρχοντικά νεοκλασσικού ρυθμού, κήπους και λουλουδιασμένες αυλές, αποτελεί ουσιαστικά ένα ενιαίο οικιστικό σύνολο με την Απολλωνία, με την οποία συνδέεται μέσω ενός καλντεριμιού, που σαν ραχοκοκκαλιά διασχίζει τους κεντρικούς οικισμούς του νησιού. Η Καταβατή, το Άνω και Κάτω Πετάλι και τα Εξάμπελα -το χωριό του Νικολάου Τσελεμεντέ, του μεγάλου δασκάλου της μαγειρικής και ζαχαροπλαστικής- ολοκληρώνουν το κομπολόι των κεντρικών οικισμών της Σίφνου.

Από την Καταβατή ξεκινά ο δρόμος προς το Βαθύ, έναν όμορφο και γαλήνιο οικισμό αγγειοπλαστών, στα δυτικά παράλια του νησιού, που τα τελευταία χρόνια αναπτύσσεται ραγδαία τουριστικά, ενώ ο Πλατύς Γιαλός αποτελεί την πιο πολυσύχναστη παραλία της Σίφνου και θεωρείται μία από τις μεγαλύτερες των Κυκλάδων. Η Χερρόνησος, που ανήκει στην ευρύτερη περιφέρεια του Αρτεμώνα, είναι ένα μικρό παραδοσιακό ψαροχώρι, με ξανθιά αμμουδιά και γνωστό για τα κεραμικά του και τέλος, το Κάστρο, που κατοικείται συνεχόμενα από τα αρχαία χρόνια μέχρι και σήμερα, είναι δε χτισμένο πάνω σε αρχαία ακρόπολη. Διαβαίνοντας τις παλιές εισόδους-στοές, τις «λόζιες» -τις οποίες άλλοτε ασφάλιζαν πολεμικοί πύργοι-, ο επισκέπτης αισθάνεται συνεπαρμένος από την μεσαιωνική γοητεία του οικισμού, που ξεπηδά σε κάθε του βήμα από αρχιτεκτονικά μέλη, κορμούς αγαλμάτων, λάρνακες, επιτύμβιες στήλες και άλλα αρχαία μαρμάρινα αντικείμενα.

Η Παναγία Χρυσοπηγή
Ο Φάρος, στα Ν.Α. της Σίφνου, θεωρείται το ασφαλέστερο λιμάνι της και υπήρξε έως το 1883 ο επίσημος λιμένας του νησιού. Πρόκειται για ένα ήσυχο ψαροχώρι με γραφικές συνεχόμενες αμμώδεις παραλίες, τη Φασολού, τον Φάρο και το Γλυφό. Την αριστερή πλευρά της εισόδου του κόλπου οριοθετεί η βραχώδης νησίδα της Χρυσοπηγής, αποκομμένη από την στεριά, πάνω στην οποία βρίσκεται το μοναστήρι της Παναγίας της Χρυσοπηγής, Πολιούχου και Προστάτιδος της Σίφνου. Εδώ, κάθε χρόνο της Αναλήψεως, γίνεται μεγάλο πανσιφναϊκό πανηγύρι, που συγκεντρώνει χιλιάδες προσκυνητών. Και αν αναρωτιέστε γιατί η Χρυσοπηγή γιορτάζει της Αναλήψεως και όχι της Ζωοδόχου Πηγής, η απάντηση είναι ότι το 1676, με την λιτάνευση της εικόνας την Πέμπτη της Αναλήψεως, σώθηκε το νησί από βέβαιη επιδημία πανούκλας.

«Το Σιφνέικο ακρωτήρι μοιάζει με πετρογολέτα, που ξανοίγεται ολόρθη στο πέλαγος, με την εκκλησία της Παναγίας να φτερουγίζει και να λάμπει στο κέντρο του» , γράφει για τη Χρυσοπηγή ο αείμνηστος Σιφνιός Δάσκαλος και Λαογράφος Αντώνιος Γ. Τρούλλος. Η Χρυσοπηγή κτίσθηκε γύρω στο 1650 πάνω στα θεμέλια αρχαίου ναού, ενώ λίγο αργότερα, το 1670 και κατά την περίοδο της Ενετοκρατίας, οι Καθολικοί κατασκεύασαν εντός του ναού και δικιά τους Αγία Τράπεζα, το Αλτάριο. Η εικόνα της Παναγίας, της Πολιούχου του νησιού, βρέθηκε σύμφωνα με την παράδοση στη θάλασσα, από ψαράδες, οι οποίοι αντίκριζαν ένα δυνατό φως, που λαμπύριζε για 3 συνεχόμενα βράδια στο ίδιο σημείο. Όταν πλέον την ανέσυραν και την τοποθέτησαν στη βάρκα, εκείνη, χωρίς να υπακούει στο τιμόνι, οδήγησε τους ψαράδες στη θέση του ακρωτηρίου, όπου βρίσκεται η εκκλησία και ήταν φαίνεται θέληση της ίδιας της Παναγίας να γίνουν έτσι τα πράγματα.

Το σχίσιμο του βράχου, πάντα σύμφωνα με την παράδοση, αποδίδεται και πάλι σε θαύμα της Παναγίας, η οποία επενέβη προκειμένου να σώσει τρεις πιστές Σιφνιές γυναίκες, που έφτασαν μεσάνυχτα Σαββάτου στην εκκλησία για να ανάψουν τα καντήλια Της. Οι κουρσάροι, που κοιμόταν στο δάπεδο του ναού, ξύπνησαν ξαφνικά και καταδίωξαν τις γυναίκες. Εκείνες, έντρομες, απόθεσαν τις στερνές ελπίδες τους στη Μεγαλόχαρη και όπως μας εξιστορεί σ’ ένα ποίημά του ο Σιφνιός ποιητής Αριστομένης Προβελέγγιος: «Έξαφνα τ’ ακρωτήρι εσχίστηκε από τρομακτικό σεισμό κι απ’ το νησί αποσχίστηκε». Η Χρυσοπηγή ανήκει σήμερα στη Μονή της Βρύσης.

Το Πανηγύρι της Χρυσοπηγής
Όπως κάθε χρόνο έτσι και φέτος η Σίφνος και οι Κυκλάδες γιόρτασαν πανηγυρικά την Παναγία τη Χρυσοπηγή την Πέμπτη 25 Μαΐου. Ως είθισται, όλα ξεκίνησαν βέβαια το απόγευμα της Τετάρτης 24 Μαΐου, παραμονή της γιορτής, όταν η Εικόνα αποβιβάσθηκε από το Champion Jet 1, που τη μετέφερε από το λιμάνι των Καμαρών στον Ιερό Βράχο της Χρυσοπηγής. Το πλοίο, που πραγματοποίησε κανονικά το δρομολόγιό του, τροποποίησε κατά το έθιμο τη ρότα του προκειμένου να εκτελέσει το ιερό αυτό καθήκον! Ωστόσο δεν μετέφερε πιστούς, όπως πάντα, λόγω της δύσκολης αποβίβασης στον Βράχο της Χρυσοπηγής, εξαιρουμένων των φετινών Πανηγυράδων, ήτοι των οικογενειών του Στέφανου Κονσολάκη και της Κατερίνας Γεμιδοπούλου, τους οποίους συνόδευσε ο ιερός κλήρος, η Δήμαρχος Σίφνου Μαρία Ναδάλη και κάποιοι εκ των επισήμων που συμμετείχαν στις εκδηλώσεις.

Ντόπιοι και επισκέπτες μετέβησαν οδικώς στην εκκλησία, όπου στην πανηγυρική υποδοχή, εκτός των χιλιάδων προσκυνητών, συμμετείχε και η Μπάντα του Λιμενικού Σώματος αποδίδοντας τιμές. Πριν την επιβίβαση στο πλοίο, στον Ι. Ν. Αγίου Γεωργίου στις Καμάρες τελέσθηκε, όπως κάθε χρόνο, η Παράκληση, ενώ λίγο νωρίτερα η θαυματουργή εικόνα της Ζωοδόχου Πηγής είχε «σηκωθεί» από την οικία της οικογένειας των Κώστα και Ελένης Βερνίκου στο Κάτω Πετάλι. Ευκαιρίας δοθείσης να σημειώσουμε ότι ο Πανηγυράς, διαφορετικός κάθε χρόνο, επωμίζεται το διόλου ευκαταφρόνητο κόστος του πανηγυριού, κρατάει δε την Εικόνα ολόκληρο το χρόνο στο σπίτι του, φροντίζοντας για το ακοίμητο καντήλι Της, ενώ την παραμονή του πανηγυριού τη μεταφέρει στην εκκλησία με ειδικό τελετουργικό, συνοδεία κλήρου και πιστών.

Αμέσως μετά την ολοκλήρωση της Παράκλησης όλοι κατευθύνθηκαν προς την προβλήτα του λιμανιού, προκειμένου να συνοδεύσουν την εικόνα της Χρυσοπηγής στην επιβίβασή της στο πλοίο της γραμμής, που την μετέφερε στον ναό Της. Ακολούθησαν εντυπωσιακές εικόνες από την αποβίβαση της Εικόνας στο Βράχο της Χρυσοπηγής και αμέσως μετά ο Μέγας Εόρτιος Τρισαρχιερατικός Εσπερινός, χοροστατούντος του Πανιερωτάτου Μητροπολίτου Φαναρίου Αγαθάγγελου και συγχοροστατούντων του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτη Νέας Σμύρνης Συμεών και του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτη Σύρου & Σίφνου Δωρόθεου Β’. Στους φετινούς εορτασμούς συμμετείχε και η ιδιοκτήτρια του Ομίλου Greek News and Radio Fl Ιωάννα Λαζάρου, μαζί με τους δημοσιογράφους -και συνεργάτες της- Κατερίνα Μαρινάκη και Βασίλη Τσούνη. Ακολουθεί video από το κανάλι μας στο YouTube, από την επιβίβαση της Εικόνας στο πλοίο της γραμμής που την μετέφερε στον ναό Της.

Στο video που ακολουθεί, το οποίο βρίσκεται ανηρτημένο στο κανάλι μας στο YouTube, θα μπορέσετε να αποκομίσετε μια γεύση για την ατμόσφαιρα συγκίνησης και κατάνυξης, που επικρατεί κατά την αποβίβαση της Ιερής Εικόνας στον Βράχο της Χρυσοπηγής.

Ακολουθούν εντυπωσιακές εικόνες από την αποβίβαση της Εικόνας της Χρυσοπηγής στον Ιερό Βράχο, καθώς και στιγμιότυπα από τον πολυαρχιερατικό πανηγυρικό Εσπερινό και την Τράπεζα για όλους τους πιστούς.

Οι εορταστικές εκδηλώσεις ανήμερα του πανηγυριού

Προεξάρχοντος του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτη Νέας Σμύρνης Συμεών και συνιερουργούντων του Πανιερωτάτου Μητροπολίτη Φαναρίου Αγαθαγγέλου και του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτη Σύρου & Σίφνου Δωροθέου Β΄, τελέσθηκε στον Ι.Ν. του Αγίου Σπυρίδωνος, Μητρόπολης της Σίφνου, η Τρισαρχιερατική Θεία Λειτουργία για τον εορτασμό τόσο της Αναλήψεως του Κυρίου, όσο και της τοπικής γιορτής της Παναγίας Χρυσοπηγής, σε ανάμνηση του σωτήριου για τους κατοίκους του νησιού θαύματος της Πολιούχου και Προστάτιδας της Σίφνου. Στη Λειτουργία συλλειτούργησε, επίσης, ο Ηγούμενος της Ιεράς Μονής Βρύσης Αρχιμανδρίτης Ιωαννίκιος, καθώς και πολλοί εκ των Εφημερίων της Σίφνου, παρουσία εκπροσώπων τοπικών Φορέων, Συλλόγων και Οργανώσεων, Εκπαιδευτικών και Μαθητών όλων των Σχολείων του νησιού, αλλά και νεαρών κοριτσιών-μελών του Πολιτιστικού Συλλόγου Σίφνου με παραδοσιακές φορεσιές και βεβαίως πλήθους πιστών.
Το θείο λόγο κήρυξε ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Νέας Σμύρνης Συμεών, ο οποίος ευχαρίστησε, εκ μέρους και του Πανιερωτάτου Μητροπολίτη Φαναρίου Αγαθαγγέλου, τον Σεβασμιώτατο Σύρου & Σίφνου Δωρόθεο Β΄ για την πρόσκληση και τη φιλοξενία του. Ο Σεβασμιώτατος Δωρόθεος Β΄, παίρνοντας στη συνέχεια τον λόγο, ευχαρίστησε τον Σεβασμιώτατο Μητροπολίτη Νέας Σμύρνης Συμεών και τον Πανιερώτατο Μητροπολίτη Φαναρίου Αγαθάγγελο για την παρουσία τους, τους 3 θεσμικούς συνδιοργανωτές των εκδηλώσεων -ήτοι την Ιερά Μονή Βρύσης, τον Δήμο Σίφνου και τον Σύνδεσμο Σιφνίων-, καθώς και τον Αρχηγό του Λιμενικού Σώματος Αντιναύαρχο Γεώργιο Αλεξανδράκη για τη διάθεση τμήματος της Φιλαρμονικής του Λιμενικού Σώματος, που λάμπρυνε με την παρουσία του τους εορτασμούς. Ευχαρίστησε, επίσης, τους εκπαιδευτικούς και μαθητές, που πλαισίωσαν με τις σημαίες τους τις εκδηλώσεις, καθώς και όλους τους πιστούς Σιφνίους και άλλους Κυκλαδίτες, που προσήλθαν ως προσκυνητές.

Στη συνέχεια, η Δήμαρχος Σίφνου Μαρία Ναδάλη ευχαρίστησε αρχικά τον Σεβασμιώτατο Δωρόθεο Β΄ για τη σημαντική προσφορά του προς τη Σίφνο, καθ’ όλη τη μέχρι σήμερα Ποιμαντορία του και του προσέφερε Αρχιερατικό Εγκόλπιο, καθώς επίσης και τον Ηγούμενο της Ιεράς Μονής Βρύσης Αρχιμανδρίτη Ιωαννίκιο Λαμπρινό, για τη μεγάλη προσφορά Μοναστηριακών κτημάτων, με σκοπό την ανέγερση έργων κοινής ωφελείας για το λαό της Σίφνου και του επέδωσε επιστήθιο Σταυρό.
Τέλος, ο Σεβασμιώτατος Δωρόθεος Β΄ τίμησε με το μετάλλιο της Ιεράς Μητροπόλεως τον ευσεβή Σίφνιο Άγγελο Λουμίδη, για την πεντηκονταετή διακονία του ως Εκκλησιαστικός Επίτροπος στον Ι.Ν. Ζωοδόχου Πηγής Κάτω Πεταλίου. Ακολούθησε η λιτάνευση της Εικόνας της Χρυσοπηγής προς την Πλατεία Ηρώου, όπου πραγματοποιήθηκε δέηση υπέρ των μαθητών του νησιού.

Συναυλία της Φιλαρμονικής Ορχήστρας του Λιμενικού Σώματος
Το διήμερο των πολυποίκιλων εκδηλώσεων, στο πλαίσιο των εορτασμών για την Προστάτιδα του νησιού Παναγία Χρυσοπηγή, ολοκληρώθηκε με τη συναυλία-θεσμό πλέον της Φιλαρμονικής Ορχήστρας του Λιμενικού Σώματος, που πραγματοποιήθηκε στο Μνημείο Ηρώων, στην Απολλωνία, σε διοργάνωση του Συνδέσμου Σιφνίων. Ένα μεγάλο πλήθος θεατών απήλαυσε πολλά και διαφορετικά είδη μουσικής, που απέδωσαν εξαιρετικά οι 18 ταλαντούχοι μουσικοί της Ορχήστρας, υπό την εμπνευσμένη διεύθυνση του Αντιπλοιάρχου Λ.Σ. Μπάνου Νικόλαου. Η συναυλία αυτή, που σηματοδοτεί κάθε χρόνο την έναρξη της θερινής περιόδου, όπως τόνισε στον σύντομο χαιρετισμό του ο Πρόεδρος του Συνδέσμου Σιφνίων Αντώνης Ζαμπέλης, αποτελεί μία πρωτοβουλία του πρώην -και νυν Επίτιμου- Αρχηγού του Λιμενικού Σώματος Ανδρέα Συρίγου. Να σημειώσουμε ότι η Συναυλία πραγματοποιήθηκε έμπροσθεν του αξιόλογου Μουσείου Λαογραφίας και Λαϊκής Τέχνης Σίφνου, ιδιοκτησίας του Συνδέσμου Σιφνίων, το οποίο φέρει αναλλοίωτη τη σφραγίδα του αείμνηστου Σίφνιου Δασκάλου και Λαογράφου Αντωνίου Γ. Τρούλλου.

Και του χρόνου με υγεία, βοήθεια όλων μας ας είναι η Παναγία Χρυσοπηγή!

Copyright ©Katerina Marinaki. All Rights Reserverd. ΑΠΑΓΟΡΕΥΕΤΑΙ η αναδημοσίευση ή η αναπαραγωγή -ολική, μερική ή περιληπτική- του περιεχομένου του παρόντος web site με οποιονδήποτε τρόπο, χωρίς προηγούμενη γραπτή άδεια της κατόχου του Κατερίνας Μαρινάκη. Νόμος 2121/1993 και κανόνες Διεθνούς Δικαίου που ισχύουν στην Ελλάδα.