Αστυπάλαια, η λαμπερή «Πεταλούδα του Αιγαίου»!


Εντυπωσιακές εικόνες ανυπέρβλητης ομορφιάς από το Κάστρο της Αστυπάλαιας.

Μετεωριζόμενη αενάως μεταξύ Κυκλάδων και Δωδεκανήσων, με το φυσικό αλλά και το δομημένο περιβάλλον της να την σπρώχνουν προς τις Κυκλάδες και τις αποστάσεις να την κατατάσσουν τελικώς στα Δωδεκάνησα, η Αστυπάλαια είναι ένας τόπος, που τον ερωτεύεσαι με την πρώτη ματιά! Ο Αριστοτέλης έγραψε γι’ αυτήν ότι «εχθρόν είναι τοις όφεσιν η των Αστυπαλαίων γη» λόγω της ανυπαρξίας φιδιών, οι Ρωμαίοι, οι οποίοι εκτιμούσαν σε κάθε τόπο πρώτα απ’ όλα τα εδέσματα του, την αποκαλούσαν «Ιχθυόεσσαν» για το πλήθος και την ποιότητα των ψαριών της, ενώ οι αρχαίοι Έλληνες, σαγηνευμένοι από τα ευωδιαστά άνθη της και τους εύγευστους καρπούς της, την ονόμασαν «Τράπεζα των θεών»! Η εκθαμβωτική ομορφιά αυτής της νησιωτικής πεταλούδας κυριολεκτικά μπορεί να ικανοποιήσει στο έπακρο και τον πλέον απαιτητικό επισκέπτη! Μπορεί το νησί να μην είναι ιδιαίτερα μεγάλο και ως εκ τούτου οι οικισμοί του να είναι σχετικά λίγοι σε αριθμό, όμως η πρωτεύουσά του, η Χώρα, είναι τόσο όμορφη και γοητευτική, που πραγματικά «κολλάς» μαζί της! Με το Κάστρο των Βενετών Querini, που κυριάρχησαν στο νησί για 300 χρόνια σχεδόν, να κυριαρχεί πάνω από την γραφική πολιτειούλα, με τους καλοδιατηρημένους ανεμόμυλους και τις εντυπωσιακές κόκκινες στέγες τους, να δημιουργούν ένα πραγματικό περιδέραιο στον αυχένα μεταξύ των δύο υψωμάτων, όπου απλώνονται τα κατάλευκα σπίτια του οικισμού και με τις εκκλησίες της Παναγίας της Πορταΐτισσας και της Μεγάλης Παναγιάς να αποτελούν τοπόσημά της, η Χώρα αποτελεί την αδιαφιλονίκητη star της Αστυπάλαιας, που παρ’ όλα αυτά νοιώθει πολύ κοντά της την καυτή ανάσα των επιλαχόντων διεκδικητών του τίτλου! Η Μαλτεζάνα, το Λειβάδι, ο Πέρα Γιαλός στους πρόποδες της Χώρας, το Βαθύ, ο Σχοινώντας, οι πανέμορφες παραλίες του νησιού, τα αρχαιολογικά μνημεία του και οι πάμπολλες εκκλησούλες του, ολοκληρώνουν τον χάρτη της ομορφιάς ενός τόπου, που η φύση και η Ιστορία τού χάρισαν απλόχερα τα στολίδια τους!

Έως και τον 19ο αιώνα η Χώρα της Αστυπάλαιας ήταν ο μοναδικός οικισμός των νεότερων χρόνων του νησιού, ενώ οι λοιποί που υπάρχουν σήμερα, δημιουργήθηκαν στη θέση μικρών αγροτικών οικισμών.

Στη Χώρα συγκεντρώνεται το σύνολο σχεδόν της ζωής του νησιού. Κτισμένη πάνω σε μία μικρή χερσόνησο, λούζεται πανταχόθεν από την καταγάλανη θάλασσα, δημιουργώντας δύο απάνεμους κόλπους, του Πέρα Γιαλού, αριστερά καθώς κοιτάμε προς το πέλαγος και του Λειβαδιού, στα δεξιά.

Ξεχωριστό στολίδι της Χώρας αποτελούν οι οκτώ συντηρημένοι ανεμόμυλοι, στον αυχένα του λόφου, απ’ όπου τα καινούργια σπίτια, ταιριαστά κι αυτά με το περιβάλλον, κατηφορίζουν προς το λιμάνι.

Το Βενετσιάνικο Κάστρο με τις δύο κατάλευκες εκκλησίες του, στέκει αγέρωχο στην κορυφή της χερσονήσου, σηματοδοτώντας την αρχή της εξέλιξης του σημερινού οικισμού.

Τα διώροφα σπίτια των Querini είναι κτισμένα γύρω από την είσοδό του, στην ανατολική πλευρά και ως το 1956 ήταν όλα κατοικημένα.

Στο πέρασμα του χρόνου, τα σπίτια άρχισαν να κατρακυλούν έξω από τα τείχη, στις πλαγιές του λόφου μέχρι το λιμάνι του Πέρα Γιαλού, συνθέτοντας ένα πανέμορφο οικιστικό μωσαϊκό με μικρά κατάλευκα κτίσματα.

Το Κάστρο καταλαμβάνει ολόκληρο το πλάτωμα στην κορυφή του λόφου. Ένα πυκνοκτισμένο σύνολο σπιτιών συνέθεταν το μεσαιωνικό οικισμό. Σήμερα σώζονται λίγα σπίτια, οι εξωτερικοί τοίχοι των οποίων αποτελούν και τα τείχη του Κάστρου. Μόνο στη νότια πλευρά υπάρχει ένας ισχυρός πολεμικός πύργος, που είναι γνωστός με το όνομα «Σεράι». Πάνω στο Κάστρο, ανάμεσα στις σκόρπιες κολώνες και τις πελεκητές πέτρες, είναι κτισμένες δύο πανέμορφες εκκλησίες, η Παναγία του Κάστρου ή Ευαγγελίστρια, στην είσοδό του και ο Άγιος Γεώργιος (1790), στην άκρη. Η εκκλησία της Παναγίας είναι κτισμένη το 1853 πάνω από την τοξωτή είσοδο του Κάστρου. Στο εσωτερικό της υπάρχει η κτητορική επιγραφή του 1413 και οι θυρεοί των Querini.  Γύρω από τα τείχη του Κάστρου στριμώχνονται τα ομοιόμορφα λευκά σπιτάκια με τα μπλε πορτοπαράθυρα, καθώς και πάμπολλες εκκλησίες. Τη συμφωνία του λευκού και του μπλε διακόπτει η κόκκινη απόχρωση των γερανιών που ανθίζουν στις «αρτάνες», στα στενοσόκακα της γραφικής πολιτειούλας. Στις παλιές γειτονιές της Χώρας δεν υπάρχουν μεγάλοι ελεύθεροι χώροι και πλατείες. Τα αστυπαλίτικα παραδοσιακά σπίτια είναι μικρά, τετράγωνα και ολόλευκα, κολλημένα το ένα πάνω στο άλλο κατά μήκος των στενών καλντεριμιών, φέρουν δε βενετσιάνικες αρχιτεκτονικές επιρροές, ενώ τα εντυπωσιακά ξύλινα μπαλκόνια τους, τα «μπακλαβαδωτά» μοιάζουν με τα κυκλαδίτικα. Εξάλλου σ’ ολόκληρο το νησί το κυκλαδίτικο χρώμα μοιάζει να υπερτερεί του δωδεκανησιακού. Πολύ κοντά στους διάσημους ανεμόμυλους βρίσκεται η πλατεία του Δημαρχείου, απ’ όπου ξεκινούν οι δυο βασικοί δρόμοι, που τραβούν την ανηφόρα προς το Κάστρο. Ο καθένας οδηγεί σε μια ονομαστή εκκλησία! Στη Μονή της Παναγίας της Πορταΐτισσας, προς την πλευρά του Λειβαδιού, ο ένας και στην Μεγάλη Παναγιά, προς την πλευρά του Πέρα Γιαλού, ο άλλος. Η Μεγάλη Παναγιά με την βοτσαλωτή αυλή της είναι ενταγμένη σ’ ένα συγκρότημα πέντε ναών, οι οποίοι με φόντο τη θάλασσα δημιουργούν μια εικόνα ξεχωριστή ομορφιάς. Η Παναγιά η Πορταΐτισσα αποτελεί το θρησκευτικό κέντρο του νησιού και το μεγαλύτερο προσκύνημα. Άρχισε να κτίζεται το 1762 από τον τυφλό Όσιο Άνθιμο από την Κεφαλλονιά, ο οποίος προηγουμένως είχε κτίσει τις Μονές Ζωοδόχου Πηγής στη Σίκινο και Αγίου Γεωργίου στο Καστελόριζο. Η ανέγερση κράτησε εννιά χρόνια και στη διάρκειά της η παράδοση μιλά για πολλά θαύματα. Είναι αφιερωμένη στην Παναγία την Πορταΐτισσα της Μονής Ιβήρων, αντίγραφο της εικόνας της οποίας έφερε ο Όσιος Άνθιμος στην Αστυπάλαια. Το Δεκαπενταύγουστο γίνεται στη χάρη Της το μεγαλύτερο πανηγύρι του νησιού με βιολιά και λαούτα. Κοντά στη Μονή λειτουργεί το Εκκλησιαστικό Μουσείο της Αστυπάλαιας, με σπάνια κειμήλια εξαιρετικής τέχνης.

Η Παναγία του Κάστρου ή Ευαγγελίστρια είναι ορατή από σχεδόν κάθε σημείο του νησιού, καθώς ξεπροβάλλει πάνω από τα τείχη του Κάστρου, ενώ αντιστοίχως και η θέα από εδώ πάνω απλώνεται ανεμπόδιστη προς κάθε γωνιά του ορίζοντα.

Οι δαντελωτές ακτές της Αστυπάλαιας δεν είναι παρά ένας αδιάκοπος «αγώνας» της στεριάς με την θάλασσα, καθώς καθεμιά τους παλεύει θαρρείς να κερδίσει πόντους στα «εδάφη» της άλλης. Στο κέντρο περίπου του νησιού η στεριά στενεύει τόσο πολύ, που μια λωρίδα γης μόλις 100 μέτρων συνδέει τα δύο τμήματά του. Το Στενό, όπως το λένε οι ντόπιοι, χωρίζει την Αστυπάλαια στο ανατολικό Μέσα Νησί και στο δυτικό Έξω Νησί. Η Χώρα βρίσκεται στο Έξω Νησί και ο δρόμος που την συνδέει με το ανατολικό τμήμα του νησιού ξετυλίγεται συναντώντας τις παραλίες Μαρμάρι, Στενό, Πλάκες και Μπλε Λιμανάκι, για να καταλήξει μετά από 9 χιλιόμετρα συνολικής διαδρομής στην Ανάληψη, την διάσημη Μαλτεζάνα, τον δεύτερο μεγαλύτερο -μετά τη Χώρα- από τους οικισμούς του νησιού, που πήρε το δεύτερο όνομά του, πιθανότατα, από τους Μαλτέζους πειρατές, που στάθμευαν στην περιοχή με τα πλοία τους. Σήμερα, στον όρμο με τον μικρό μώλο αράζουν μόνο ψαροκάικα και τουριστικά σκάφη μιας και η Μαλτεζάνα αποτελεί παραθεριστικό, κυρίως, οικισμό σε μια περιοχή κατάφυτη από περιβόλια και αμπέλια. Εδώ βρίσκονται τα σπουδαίας αρχαιολογικής σημασίας Προχριστιανικά Λουτρά του Ταλαρά (3ος – 4ος αιώνας π.Χ.), καθώς και το ψηφιδωτό με θέμα τις εποχές του χρόνου και τα σύμβολα του ζωδιακού κύκλου, που αποδίδονται με χαρακτηριστικά γαλάζια και κεραμιδί χρώματα. Στο κέντρο του ψηφιδωτού αυτού, υπάρχει η προσωποποίηση του χρόνου που κρατά τη γήινη σφαίρα, καθώς και παραστάσεις με τα ζώδια και τις τέσσερις εποχές.

Οι παραλίες Δεύτερο και Τρίτο Μαρμάρι κοντά στην Χώρα.

Η παραλία Στενό, δίπλα στην οποία διέρχεται ο δρόμος προς Μαλτεζάνα (διακρίνεται πίσω από τα δέντρα), αποτελώντας ούτως ή άλλως την μοναδική δίοδο προς το ανατολικό τμήμα του νησιού.

Η λωρίδα γης που ενώνει το ανατολικό με το δυτικό τμήμα της Αστυπάλαιας, τα δύο φτερά της Πεταλούδας του Αιγαίου, είναι όνομα και πράγμα Στενό, όπως εύκολα αντιλαμβάνεται κανείς από την φωτογραφία. Απέναντι η παραλία Μικρό Στενό.

Η Μαλτεζάνα αποτελεί το πλέον πολυσύχναστο τουριστικό θέρετρο του νησιού…

…και προφανώς όχι άδικα, όπως αδιάψευστα μαρτυρούν οι φωτογραφίες….

…με την απόλυτη συμφωνία του γαλάζιου και του πράσινου να κερδίζει τις εντυπώσεις, αλλά και τις καρδιές των χιλιάδων παραθεριστών.

Μετά τη Μαλτεζάνα ο ασφαλτοστρωμένος δρόμος οδηγεί στην γαλήνια περιοχή του Σχοινώντα και από εκεί ανηφορίζει στα απότομα βουνά αυτής της πλευράς του νησιού, προσφέροντας πανοραμική θέα του Κόλπου Βάι, πριν καταλήξει στον κλειστό Όρμο Βαθύ. Η περιοχή του Βαθιού είναι από μόνη της ένα αξιοθέατο αποτελώντας έναν πολύ κλειστό όρμο, με στόμιο μόλις 50 μ., που μοιάζει περισσότερο με λιμνοθάλασσα. Εδώ βρίσκονται δυο μικροί οικισμοί. Το Έξω Βαθύ, στην είσοδο του Όρμου, με τις εκκλησίες του Αγίου Ιωάννη και της Παναγίας του Θωμά και το Μέσα Βαθύ, στο μυχό του Όρμου, με την εκκλησία του Αγίου Νικολάου να αγναντεύει από το λόφο τα λίγα σπίτια του οικισμού, τα χωράφια με τα λιγοστά δέντρα και αμπέλια, αλλά και τα δεμένα στο μώλο ψαροκάικα. Σ’ αυτήν την περιοχή βρίσκεται και το Μοναστήρι της Παναγιάς της Πουλαριανής.

Η γραφική παραλία του Σχοινώντα -ανατολικά της Μαλτεζάνας-  με τον χαρακτηριστικό μικρό μώλο του, ο οποίος έχει πρωταγωνιστήσει ακόμα και σε τηλεοπτικές διαφημίσεις.

Η λιμνοθάλασσα Χαμένη Λίμνη φιλοξενεί στις όχθες της το Βαθύ.

Στην αντίθετη πλευρά του ανατολικού «φτερού» της Αστυπάλαιας, νότια από το Βαθύ, συναντούμε τον Όρμο Αγρελίδι, που ατενίζει τους αχώριστους συντρόφους του, τα νησάκια Κουτσομύτης -με την όμορφη παραλία του- και Κουνούποι…

…ενώ το μικρό ξωκλήσι του Αγίου Νικολάου κατοπτεύει τον Όρμο Αγρελίδι, σε μια περιοχή που επιβεβαιώνει με το παραπάνω το γεγονός ότι οι δαντελωτές ακτές της Αστυπάλαιας δεν είναι παρά ένας αδιάκοπος «αγώνας» της στεριάς με την θάλασσα, καθώς καθεμιά τους παλεύει θαρρείς να κερδίσει πόντους στα «εδάφη» της άλλης.

Οι εκτάσεις καλλιεργήσιμης γης είναι λίγες και περιορισμένες σε μέγεθος πράγμα που τις καθιστά πολύτιμες, όπως και σε όλα σχεδόν τα νησιά του Αιγαίου.

Ο Όρμος Βάι στην ΒΑ πλευρά του νησιού.

Επιστρέφοντας στο Μέσα Νησί ακολουθούμε μια εντελώς διαφορετική διαδρομή, που ξεκινά από τη Χώρα και διατρέχει τα βουνά της δυτικής πλευράς του νησιού, προσφέροντας πανοραμικές εικόνες της Χώρας και του Λειβαδιού κατά το ξεκίνημά της και απολαμβάνοντας στη συνέχεια την θέα του Έξω Νησιού και των ήρεμων βουνών με τα διάσπαρτα λευκά εκκλησάκια. Το τέλος αυτής της διαδρομής -περίπου 8 χλμ.- σηματοδοτείται από το Μοναστήρι της Παναγίας της Φλεβαριώτισσας, που γιορτάζει στις 2 Φεβρουαρίου αποτελώντας το χειμερινό ραντεβού των Αστυπαλιτών απ’ όλο τον κόσμο. Στα δυτικά του νησιού βρίσκεται και η όμορφη παραλία του Αγίου Ιωάννη με το ομώνυμο γραφικό, κατάλευκο εκκλησάκι να ξεπροβάλλει ανάμεσα σε δύο απότομες πλαγιές, σε  μια περιοχή γεμάτη περιβόλια.

Η διαδρομή προς την Παναγία τη Φλεβαριώτισσα ξεκινά από τους Μύλους της Χώρας, αφήνει πίσω της τους κεντρικούς οικισμούς του νησιού (εδώ η Χώρα και το πανέμορφο επίνειό της, ο Πέρα Γιαλός)…

…και αντικρίζει τοπία απίστευτου φυσικού κάλλους προτού καταλήξει στο μοναστήρι. Εδώ, άποψη από το Έξω Νησί (ανατολικό τμήμα), που μαζί με το Μέσα Νησί αποτελούν τα δύο φτερά της αστυπαλίτικης πεταλούδας.

Ένα ολόλευκο περιστέρι φωλιάζει εδώ, στην καρδιά του Μέσα Νησιού της Αστυπάλαιας και δεν είναι άλλο από το Μοναστήρι της Παναγίας Φλεβαριώτισσας.

Μέρος του ναού αποτελεί σήμερα το σπήλαιο, στο οποίο βρέθηκε η θαυματουργή εικόνα από έναν τσοπάνη, ο οποίος και θεώρησε σωστό και πρέπον να την μεταφέρει στη Χώρα. Την επομένη ημέρα όμως έκπληκτος την αντίκρισε και πάλι στην ίδια θέση, στην σπηλιά της. Η ιστορία επαναλήφθηκε έως ότου πάρθηκε η απόφαση να χτιστεί η Μονή σε εκείνο ακριβώς το σημείο!

Η βυζαντινού ρυθμού εκκλησία του διαθέτει αξιόλογο ξυλόγλυπτο τέμπλο, ενώ αρχιτεκτονικά λείψανα στην αυλή καταδεικνύουν ότι υπήρξε αρχαιότατος τόπος λατρείας.

Το ολόφωτο τη νύχτα του πανηγυριού Μοναστήρι, φαντάζει ως τεράστια πυγολαμπίδα φωλιασμένη στο κοίλωμα των ορεινών όγκων.

Μετά το πέρας του λατρευτικού μέρους του πανηγυριού -δηλαδή του Εσπερινού της 1ης Φεβρουαρίου- όλοι συγκεντρώνονται στον Οντά. Ήδη ακούγεται «Το Κάστρο της Αστροπαλιάς ή Τούρνα», παραδοσιακό τραγούδι με προέλευση από την επαρχία Καρίας στα Νοτιοδυτικά παράλια της Μικράς Ασίας.

Πολύ κοντά στη Χώρα βρίσκεται το Λειβάδι, ο ανθισμένος κήπος του νησιού, που μαζί με την Μαλτεζάνα και τον Πέρα Γιαλό αποτελούν τους μεγαλύτερους οικισμούς της Αστυπάλαις. Τα περιβόλια με τις μανταρινιές, τις πορτοκαλιές και τ’ αμπέλια, καθώς και τα σπίτια τα πνιγμένα στα λουλούδια, απλώνονται σε όλο το πλάτος και το μήκος της ρεματιάς του Λειβαδιού, η οποία καταλήγει σε μια όμορφη παραλία. Από το Λειβάδι ξεκινά ο δρόμος, ο οποίος προσφέροντας εντυπωσιακές εικόνες της Χώρας, οδηγεί αρχικά στην απομονωμένη παραλία των γυμνιστών Τζανάκι και αφού περιδιαβεί πλήθος μικρών όρμων και την παραλία του Πάππου, καταλήγει στην προκλητικής ομορφιάς αμμουδιά του Αγίου Κωνσταντίνου. Δύο ακόμα από τις ωραιότερες παραλίες του νησιού είναι προσβάσιμες με τουριστικά σκάφη, που ξεκινούν από τον Πέρα Γιαλό και τη Μαλτεζάνα. Πρόκειται για τα Καμινάκια και τις Βάτσες, όπου υπάρχει σπήλαιο με σταλακτίτες και σταλαγμίτες. Τα σκάφη κάνουν επίσης εκδρομές προς το νησάκι Κουτσομύτης, ένα από τα πολλά που περιβάλλουν την Αστυπάλαια.

Η πανέμορφη παραλία στο Λειβάδι με φόντο την ολόλευκη σιλουέτα της Χώρας και του Κάστρου της.

Ο Ταμιευτήρας Νερού της Αστυπάλαιας, στο βάθος της πεδινής έκτασης του Λειβαδιού.

Ο Πέρα Γιαλός αποτελεί σήμερα το παραδοσιακό ψαράδικο λιμάνι της Αστυπάλαιας, ενώ μέχρι πριν λίγα χρόνια, ήταν η μοναδική πύλη εισόδου στο νησί, πριν δημιουργηθεί ο νέος σύγχρονος λιμένας στον Άγιο Ανδρέα. Εδώ εξακολουθούν ωστόσο να δένουν τα πλοία της ενδοδωδεκανησιακής γραμμής, ενώ πολυσύχναστη, ιδιαιτέρως το καλοκαίρι, είναι και η μικρή μαρίνα που δημιουργήθηκε τα τελευταία χρόνια.

Πανοραμική άποψη από την Χώρα του Πέρα Γιαλού, με τα ολόλευκα σπιτάκια του και πουπουλένια συννεφάκια να καθρεφτίζονται στην κρυστάλλινη επιφάνεια της θάλασσας!

Άγιος Νικόλαος, ο ενοριακός ναός του Πέρα Γιαλού.

Η ήρεμη παραλία το καλοκαίρι κατακλύζεται από εκατοντάδες λουόμενους καθημερινά, που απολαμβάνουν την μοναδική συμφωνία του λευκού, με το πράσινο και το γαλάζιο.

Η Αστυπάλαια ταξίδεψε διαμέσου των αιώνων με το ίδιο όνομα, ενώ μικρές μόνο παραφθορές την εμφανίζουν και ως Αστουπαλιά, Αστροπαλιά ή Στυπαλία. Κατά τη μυθολογία η Αστυπάλαια και η Ευρώπη ήταν κόρες του Φοίνικος και της Περιμήδης και από την ένωση της Αστυπάλαιας με τον Ποσειδώνα γεννήθηκε ο Αργοναύτης Αγκαίος και ο βασιλιάς της Κω Ευρύπυλος. Πρωτοκατοικήθηκε από τους Κάρες, οι οποίοι την ονόμασαν Πύρρα εξαιτίας του κόκκινου χρώματος των εδαφών της. Η Αστυπάλαια πέρασε στην κατοχή της Μινωικής Κρήτης και αργότερα εξελληνίστηκε από αποίκους, που ήλθαν από τα Μέγαρα. Κατά τους αρχαίους χρόνους το νησί θα πρέπει να παρουσίασε ιδιαίτερη ακμή, όπως μαρτυρούν τα διάφορα ευρήματα, κυρίως νομίσματα, που βρέθηκαν στη διάρκεια ανασκαφών, αλλά και οι συχνές αναφορές σε κείμενα αρχαίων συγγραφέων. Τα ευρήματα εκτίθενται στο Αρχαιολογικό Μουσείο, που λειτουργεί στον Πέρα Γιαλό και από το οποίο ο επισκέπτης μπορεί να πιάσει την άκρη του νήματος της ιστορίας της Αστυπάλαιας. Κατά την Ελληνιστική εποχή υπήρξε λιμάνι-σταθμός των Πτολεμαίων της Αιγύπτου, ενώ κατά την Ρωμαϊκή παρουσίασε σημαντική ανάπτυξη, χάρη στα πολλά φυσικά λιμάνια της, τα οποία αποτελούσαν ορμητήριο κατά των πειρατών. Στους Βυζαντινούς χρόνους η έξαρση της πειρατείας άλλαξε την οικιστική δομή των νησιών, με την παρακμή των παράλιων οικισμών, τη μετακίνηση των πληθυσμών στο εσωτερικό και την ανέγερση κάστρων με σκοπό την προστασία. Στην εποχή αυτή ενδέχεται να ανάγεται το Κάστρο του Αγίου Ιωάννη, στις νοτιοδυτικές ακτές της Αστυπάλαιας, λείψανα του οποίου υπάρχουν εκεί μέχρι σήμερα. Όμως, η περίοδος που τα σημάδια της χαρακτηρίζουν ως σήμερα το νησί, είναι αυτή της Ενετοκρατίας, μιας και σ’ αυτήν ανάγεται το εντυπωσιακό Κάστρο της Αστροπαλιάς. Μετά την κατάλυση του Βυζαντινού κράτους από τους Φράγκους το 1204 και τη δημιουργία του Δουκάτου της Νάξου, ο Βενετός ιδρυτής του Μάρκος Σανούδος παραχώρησε την Αστυπάλαια στον επίσης Ενετό ευγενή Ιωάννη Querini. Αυτός ήταν ο ιδρυτής και πρώτος ιδιοκτήτης ενός οικήματος, το οποίο αποτέλεσε τον πυρήνα του σημερινού οικισμού. Οι Βενετοί έμειναν στην Αστυπάλαια από το 1207 έως το 1269, χρονιά που οι Βυζαντινοί ανακατέλαβαν το νησί. Όμως το 1310, ο δεύτερος Ιωάννης Querini, ηγεμόνας της Τήνου και της Μυκόνου, απόγονος του πρώτου, κυρίευσε ξανά την Αστυπάλαια με τη βοήθεια του Μάρκου Γριμάνι. Οι Querini έμειναν κύριοι του νησιού για σχεδόν 300 χρόνια. Ο καθένας με τη σειρά του ανακαίνιζε και μεγάλωνε το Κάστρο. Πλάκες με τα οικόσημα των ευγενών βενετσιάνων που το έκτισαν και το κατοίκησαν, εντοιχισμένες σε διάφορα σημεία, μιλούν για τα περασμένα μεγαλεία του. Μία από αυτές έφτασε μέχρι τις μέρες μας εντοιχισμένη -το 1413- σ’ ένα σημείο του Κάστρου, όπου μπορεί να τη δει ο σημερινός επισκέπτης. Οι Βενετοί έχασαν την Αστυπάλαια το 1537, όταν ενέσκηψε στα νησιά ο φοβερός Μπαρμπαρόσα. Στη διάρκεια της Τουρκοκρατίας η Αστυπάλαια είχε εξασφαλίσει προνόμια και ζούσε αυτοδιοικούμενη. Πήρε μέρος στην επανάσταση του 1821, αλλά όπως και τα υπόλοιπα Δωδεκάνησα, δεν συμπεριελήφθη στα όρια του Ελληνικού Κράτους, παραμένοντας υπό τουρκική κατοχή μέχρι το 1912, οπότε και πέρασε στην κυριαρχία των Ιταλών. Ακολουθώντας την ιστορική διαδρομή του συνόλου των νησιών της Δωδεκανήσου, ενσωματώθηκε επισήμως με την Ελλάδα στις 7 Μαρτίου 1948.

Εντυπωσιακά ξύλινα μπαλκόνια και εξωτερικές σκάλες με «μπακλαβαδωτά» σχέδια σε αποχρώσεις του μπλε…

…ή του πράσινου, στολίζουν με μοναδικό τρόπο τα ολόλευκα ή -πολλές φορές- πολύχρωμα σπίτια της Χώρας,

Το πιο ενδιαφέρον μέρος του σπιτιού, εκτός από το τζάκι και τις εσοχές στους τοίχους, είναι το ξύλινο πατάρι στο βάθος, διακοσμημένο με δαντελωτά ξυλόγλυπτα, το οποίο χρησιμοποιείται ως κρεβάτι. Έχει ύψος περίπου δύο μέτρα και για να φτάσει κανείς μέχρι εκεί ανεβαίνει από τη σκάλα, που δημιουργούν τρεις κασέλες τοποθετημένες η μία πάνω στην άλλη. Πλάι στο κρεβάτι το έπιπλο με τα σκαλιστά ράφια για τα γυαλικά του νοικοκυριού, η «κριτζόλα», ενώ τα κουφώματα και τα ταβάνια αποτελούν δείγματα της εξαίρετης ξυλογλυπτικής τέχνης, που αναπτύχθηκε στην Αστυπάλαια.

Ακόμα και η γατούλα στέκεται εντυπωσιασμένη από το θέαμα που αντικρίζει!

Οι αστυπαλίτικες γεύσεις  είναι εξίσου ενδιαφέρουσες και αξέχαστες με τις φυσικές ομορφιές του νησιού. Η θάλασσα της Αστυπάλαιας φιλοξενεί άφθονα ψάρια, τα οποία απλόχερα προσφέρει προς τέρψιν των ντόπιων, αλλά και των φίλων του νησιού. Δοκιμάστε τα παστά ή λιόκαφτα (κυρίως σαρδέλες, κολιούς και σαβρίδια), ενώ μπορείτε να βρείτε όποιο άλλο είδος ψαριού επιθυμείτε μαγειρεμένο με όλους τους γνωστούς τρόπους. Μην παραλείψετε επίσης να ζητήσετε αστακομακαρονάδα και χταποδοκεφτέδες. Εξίσου περιζήτητα και εύγευστα είναι και τα τυροκομικά προϊόντα του νησιού, μεταξύ των οποίων η χλωρή, η κοπανιστή, η μυζήθρα σε καλαθάκι, το ανθότυρο, η «ξυαλίνα» (είδος γιαουρτιού), αλλά και το λαδοτύρι. Όλα αυτά συνοδεύονται θαυμάσια με το αστυπαλίτικο ψωμί, που σιγοψήνεται σε παραδοσιακούς φούρνους από τις νοικοκυρές του νησιού. Από τα κρεατικά, ξεχωριστή θέση κατέχει το λαμπριανό, αρνί ή κατσίκι γεμιστό με ρύζι και μπαχαρικά. Δοκιμάστε επίσης σκορδομακαρονάδα, ρεβιδοκεφτέδες, κολοκυθοκεφτέδες, ντολμαδάκια με κολοκυθοανθούς, αλλά και τα ραντιστά, ένα μοναδικό σε σύλληψη και εκτέλεση φαγητό, που έχει ως βάση τις φακές, οι οποίες βράζουν με μικρούς σβώλους από αλεύρι. Το φαγητό συμπληρώνουν σοταρισμένα κρεμμύδια, σβησμένα με ξύδι και ξερός τριμμένος δυόσμος. Όσο για τα γλυκά, το θαυμάσιο ντόπιο μέλι πρωταγωνιστεί τόσο στα υπέροχα πουγκιά (γλυκές τυρόπιτες), όσο και στους λουκουμάδες, τα ξεροτήγανα, τα μελομακάρονα και το παστέλι. Τέλος, αναζητείστε τα περίφημα κιτρινοκούλουρα της Λαμπρής, με αλεύρι, χλωρή Αστυπάλαιας -ή ανθότυρο- και βούτυρο, που παίρνουν όνομα και χρώμα από τη ζαφορά, τον κρόκο, του οποίου η χρήση είναι τόσο διαδεδομένη στο νησί, ώστε προστίθεται ακόμα και σε πιάτα με ψαρικά. Τέλος, να σημειώσουμε ότι ο Πλίνιος αποδίδει στα σαλιγκάρια του νησιού θεραπευτικές ιδιότητες.

Κοπάδια ζώων απαντώνται σε όλες τις εξοχές του νησιού.

Τα λαμπριανά, τα γεμιστά αρνάκια, που αποτελούν το χαρακτηριστικότερο πασχαλινό έδεσμα της Αστυπάλαιας, αλλά και απαραίτητο συμπλήρωμα κάθε πανηγυριού του νησιού…

…τυλίγονται προσεκτικά σε πολλαπλές στρώσεις λαδόκολας αρχικά και αλουμινόχαρτου στη συνέχεια, προκειμένου να προστατευθούν από το καυτό φιλί της φωτιάς…

…μιας και παραμένουν στον φούρνο τουλάχιστον για 30 ώρες, μέχρι να ξεφουρνιστούν και να αρχίσει το ξεψάχνισμά τους. Σε ξεχωριστές λεκάνες τοποθετούνται τα κρέατα (λουκούμι στην κυριολεξία, που λειώνει στο στόμα) και η γέμισή τους, για ευκολότερο σερβίρισμα.

Τα γιαπράκια τόσο με αμπελόφυλλα όσο και με λάχανο αποσπούν άριστες κριτικές για την γεύση και το σωστό μαγείρεμά τους απ’ όποιον έχει την τύχη να τα δοκιμάσει!

Κιτρινοκούλουρα Αστυπάλαιας, μία μοναδική συνταγή με σαφράν (κρόκος) Αστυπάλαιας και τοπικό ανθότυρο. Στο εργαστήριο παραδοσιακών προϊόντων «Ηλιάνα», που ιδρύθηκε το 2007 στην Χώρα, παρασκευάζονται με τον παραδοσιακό τρόπο.

Στον Πέρα Γυαλό θα βρείτε δύο από τα ωραιότερα ξενοδοχεία του νησιού, το οποίo γενικότερα διατηρεί ένα πολύ υψηλό επίπεδο σε ότι αφορά στην φιλοξενία των επισκεπτών του. Ένα από αυτά είναι το «Chrysalis Boutique Hotel», του οποίου η απλότητα στον σχεδιασμό και την διακόσμηση, όπως και οι εξατομικευμένες υπηρεσίες, έχουν δημιουργηθεί με γνώμονα να προσφέρουν άνεση και χαλάρωση στους ενοίκους του, μακριά από την καθημερινή ρουτίνα. Επίσης, το ξενοδοχείο «Ixthioessa Hotel» είναι ένα παραδοσιακό νεόκτιστο συγκρότημα, που προσφέρει όλες τις σύγχρονες και ποιοτικές ανέσεις, προσφέροντας παράλληλα μία καταπληκτική και ρομαντική θέα προς το Κάστρο και την Χώρα της Αστυπάλαιας.

Οι ηλιόλουστες, με θαυμάσια θέα, βεράντες του ξενοδοχείου «Ιχθυόεσσα» λειτουργούν από την ώρα του πρωινού μέχρι αργά το βράδυ για ένα ποτό ή για ένα από τα εξαιρετικά τοπικά παραδοσιακά γλυκά και εδέσματα της Αστυπάλαιας με φόντο το υπέροχα φωτισμένο Κάστρο του νησιού.

Σύγχρονο και φυσικό στυλ, απλές γραμμές, γήινες αποχρώσεις και φωτεινό λευκό, σε συνδυασμό με εκπληκτική θέα στη γραφική Χώρα της Αστυπάλαιας -το βράδυ είναι πραγματικά μαγική- και το απέραντο γαλάζιο του Αιγαίου, αποτελούν τα κύρια χαρακτηριστικά της ταυτότητας του «Chrysalis Boutique Hotel».

Τα πλοία της BLUE STAR FERRIES -εδώ στο λιμάνι του Αγίου Ανδρέα- αποτελούν την ιδανική και πλέον αξιόπιστη επιλογή για την μετάβαση στην Αστυπάλαια, με πληθώρα δρομολογίων, ιδιαίτερα κατά τους καλοκαιρινούς μήνες και την καλύτερη δυνατή σχέση ποιότητος-τιμής για το ταξίδι αυτό.

Όσο για τις μετακινήσεις σας στο νησί, η πολυετής εμπειρία και τα ολοκαίνουρια οχήματα της Astycar σας παρέχουν τη δυνατότητα να κάνετε περιπετειώδεις εξερευνήσεις στις όμορφες παραλίες του νησιού. Η εξυπηρέτηση με συνέπεια και ασφάλεια, καθώς και η άμεση οδική βοήθεια σας δίνουν την άνεση να αποδράστε χωρίς περιορισμούς!

Κάποτε το κάστρο της Αστροπαλιάς είχε κλειδί και κλείδωνε για να μην φανερώσει τα όμορφα κορίτσια του. Σήμερα, η Αστυπάλαια είναι ανοιχτή σαν τη φιλόξενη καρδιά των κατοίκων της και φανερώνει αμέσως τα κάλλη και τα μυστικά της. Γι’ αυτό δεν κερδίζει συνεχώς όλο και περισσότερους καινούργιους επισκέπτες, αλλά φανατικούς φίλους και θαυμαστές!

Η εικόνα της Χώρας με το λευκό σώμα και τη γαλάζια καρδιά, αφήνει άναυδο τον επισκέπτη με την ομορφιά και την αρμονία της.

Εικόνες μοναδικής ομορφιάς δημιουργήθηκαν όταν το υπέρλαμπρο Super Blue Blood Moon έλουσε με το φως του τα μοναδικά τοπία της Αστυπάλαιας!

Copyright © Katerina Marinaki. All Rights Reserverd.
ΑΠΑΓΟΡΕΥΕΤΑΙ η αναδημοσίευση, η αναπαραγωγή, ολική, μερική ή περιληπτική του περιεχομένου του παρόντος web site με οποιονδήποτε τρόπο, χωρίς προηγούμενη γραπτή άδεια της κατόχου του Κατερίνας Μαρινάκη. Νόμος 2121/1993 και κανόνες Διεθνούς Δικαίου που ισχύουν στην Ελλάδα.

Κατηγορίες:Greece, Greek IslandsΕτικέτες: ,

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

Αρέσει σε %d bloggers: